Toon aan dat de aarde draait (en dat in je kelder of achtertuin).
De zon komt op in het oosten en gaat onder in het westen. Zo leerden we in de lagere school. En dat deze (schijnbare) beweging een gevolg was van de draaibeweging van de aarde om haar as. Hoe kan je dat bewijzen zonder dat je de aarde verlaat?
Foucault kwam in 1851 op een idee, toen hij in zijn kelder een zwaar gewicht aan een draad zag schommelen. We proberen zijn experiment na te bootsen.
Wat willen we aantonen?
Dat de aarde om haar as draait (terwijl we zelf meedraaien, en dat dus alleen onrechtstreeks kunnen waarnemen.)
Domein?
Fysica
Welk materiaal heb je nodig?
Een zwaar metalen gewicht (ijzer, lood), een stevige kabel met een lengte van minstens 2 à3 meter,.
Hoe gaan we te werk?
Het vlak waarin een slinger schommelt blijft onveranderd. Dat betekent dat dit vlak niet mee beweegt met de draaiende aarde, zodat een waarnemer die vast met de aarde verbonden is de indruk heeft dat het slingervlak langzaam draait.
Op de pool draait dat vlak (schijnbaar) in 24 uur rond, Op de evenaar draait het niet. In ons land draait het slingervlak volledig rond in ongeveer 32 uur.
We hangen een zware massa (bijv. een ijzeren bol) aan een kabel van minstens 2 à 3 meter . We laten de bol slingeren onder een hoek van 10 à 15°. Op de grond duiden we met krijt aan waar sz bol voorbij komt. Na een uur duiden we opnieuw aan waar de bol voorbij komt. Het slingervlak is duidelijk een tiental graden verschoven.
Waar je moet op letten:
- dat de kabel met het gewicht niet draait op zichzelf.
- dat de kabel zo is opgehangen dat er geen voorkeur is voor een bepaald slingervlak.
Wat je nog meer kan onderzoeken
Er werd aangetoond dat de periode T waarin het slingervlak schijnbaar 1 keer volledig roteert, gegeven wordt door: T= 24h/sin(l) met l de breedteligging van de plaats van het experiment.
Je kan proberen dit aan te tonen.
Wat ook leuk zou zijn:
Dat je met een oude wereldbol, of desnoods gewoon met een bal de draaiing van de aarde en het onveranderd blijven van het slingervlak zou voorstellen. De situatie aan de pool en de evenaar is niet moeilijk in te beelden, maar er tussen in, dat voor onze breedteligging het slingervlak schijnbaar in 32 uur rond draait, dat is veel moeilijker.
