Deelnemers

Nathalie De Bock, Melissa Windey, Marlies Beirnaert, Elien Buyens, Evy Van Cleemput, Kevin Gommers.

Beschrijving van het experiment

Eigen lavalamp maken

Motivatie

Ons groepje wou graag eens weten hoe een lavalamp nu juist werkt. Het leek ons interessant om zelf zo eens een lamp te maken en te ontdekken hoe een lavalamp werkt.

Voorbereidingen

We kregen heel wat uitleg van onze leerkracht over dit project. We hebben ons materiaal verzameld en hebben verdere informatie gezocht op het Internet. Ons materiaal bestaat uit verschillende soorten vazen en bokalen. We hebben grote en kleine vazen genomen, maar ook vazen met verschillende vormen. Als extra toevoeging aan ons experiment, hebben we voor gouden sterretjes gekozen. We wouden eens weten of deze stof een invloed had op de lavalamp. Ook hadden we voor het experiment zonnebloemolie, zout, water en levensmiddelenkleurstof nodig.

Wat is een lavalamp?

Een lavalamp is een glazen cilinder die gevuld is met een heldere of gekleurde vloeistof en een substantie (de “lava”) die niet oplosbaar is in water, die zwaarder en dichter is en een groter warmte-expansiecoëfficient heeft dan de vloeistof er omheen. Daardoor zakt het naar de bodem. Een warmtebron onderin verwarmt de substantie waardoor het uitzet en lichter wordt dan de vloeistof er omheen. Dus stijgt het op. Hoe verder het zich van de warmtebron verwijdert, hoe meer het afkoelt. Als het afkoelt (bovenin de lamp) krijgt de substantie weer zijn oude samenstelling en wordt het dus zwaarder dan de vloeistof er om hem heen. Gevolg: het zakt. Beneden aangekomen begint het proces weer van voor af aan.

Bron: http://mysterieworld.nl/home/lavalampen/hoewerktie.html

Deelnemers

Nathalie De Bock, Melissa Windey, Marlies Beirnaert, Elien Buyens, Evy Van Cleemput, Kevin Gommers.

Beschrijving van het experiment

Eigen lavalamp maken

Motivatie

Ons groepje wou graag eens weten hoe een lavalamp nu juist werkt. Het leek ons interessant om zelf zo eens een lamp te maken en te ontdekken hoe een lavalamp werkt.

Voorbereidingen

We kregen heel wat uitleg van onze leerkracht over dit project. We hebben ons materiaal verzameld en hebben verdere informatie gezocht op het Internet. Ons materiaal bestaat uit verschillende soorten vazen en bokalen. We hebben grote en kleine vazen genomen, maar ook vazen met verschillende vormen. Als extra toevoeging aan ons experiment, hebben we voor gouden sterretjes gekozen. We wouden eens weten of deze stof een invloed had op de lavalamp. Ook hadden we voor het experiment zonnebloemolie, zout, water en levensmiddelenkleurstof nodig.

Wat is een lavalamp?

Een lavalamp is een glazen cilinder die gevuld is met een heldere of gekleurde vloeistof en een substantie (de “lava”) die niet oplosbaar is in water, die zwaarder en dichter is en een groter warmte-expansiecoëfficient heeft dan de vloeistof er omheen. Daardoor zakt het naar de bodem. Een warmtebron onderin verwarmt de substantie waardoor het uitzet en lichter wordt dan de vloeistof er omheen. Dus stijgt het op. Hoe verder het zich van de warmtebron verwijdert, hoe meer het afkoelt. Als het afkoelt (bovenin de lamp) krijgt de substantie weer zijn oude samenstelling en wordt het dus zwaarder dan de vloeistof er om hem heen. Gevolg: het zakt. Beneden aangekomen begint het proces weer van voor af aan.

Bron: http://mysterieworld.nl/home/lavalampen/hoewerktie.html

Verschillende soorten lavalampen:

Bron: http://www.michelkoene.nl/03snoezelen/images/MK-03-zienlavalamp.jpg

Zo zijn we te werk gegaan

Eerste experiment

We hebben een bekerglas gevuld met 10cm water, daarbij hebben we er 50ml zonnebloemolie bijgevoegd en daarna nog een druppeltje gele kleurstof. Na het toevoegen van de kleurstof hebben we er zout bijgevoegd.

Waarneming: na het toevoegen van het zout, zakten de belletjes die gevormd werden door de olie en het kleurstof naar beneden. En daarna keerden ze terug naar het oppervlak.

Tweede experiment

Bij het tweede experiment hebben we een langwerpige maatbeker gebruikt. Deze hebben we volledig gevuld met water. Daarbij voegden we een druppeltje rode vloeistof aan toe. We hebben er ook gouden sterretjes bijgevoegd. Daarna hebben we zout toegevoegd.

Waarneming: door de massa van de sterretjes daalden de bellen langzamer en stijgen ze ook langzamer terug naar het oppervlak..

Derde experiment

Hiervoor hebben we een bunsenbrander gebruikt. We hebben een bekerglas gevuld met water en daar een druppeltje groene en gele kleurstof aan toegevoegd. We hebben het bekerglas verwarmd en een grote hoeveelheid zout aan toegevoegd. Wij hebben gemerkt dat wanneer je er meer zout aan toevoegt en de vloeistof opwarmt dat er een snellere reactie is. De belletjes gaan sneller omhoog. We hebben ook gemerkt dat het geen verschil maakt of je er nu 1 of 2 kleuren van de kleurstof aan toevoegt.

Vierde experiment

Bij dit experiment hebben we een speciale vaas gebruikt (zie figuur) we hebben hierbij geen kleurstof toegevoegd, maar enkel sterretjes. Wanneer je er zout op strooit gaan de sterretjes naar beneden. Het zout blijft op de bodem liggen en de sterretjes gaan in de bel terug naar boven. De belletjes gaan trager omhoog, door het gewicht van de sterretjes.

Vijfde experiment

Voor het voorlaatste experiment hebben we een maatcilinder van 100 ml gevuld. Daarbij hebben we 50ml olie en een druppel rode kleurstof aan toegevoegd. De belletjes reageren sneller doordat er een mindere hoeveelheid water is en dezelfde hoeveelheid olie zoals bij de andere proefjes. De belletjes gaan in een rechte lijn naar boven, bij de andere proeven gingen de belletjes in alle richtingen omdat de vaas breder was.

Zesde experiment

Bij het laatste experiment hebben we een vaas gebruikt die vanonder smal is en breder wordt naar boven. (zie figuur) We hebben een groene kleurstof gebruikt en een grote hoeveelheid olie. We hebben waargenomen, dat doordat de vaas onderaan smaller is dat de belletjes maar 1 per 1 naar boven gaan. Ze stijgen eerst in een rechte lijn en gaan alle richtingen uit wanneer de vaas breder wordt.

Besluit

Wat hebben we opgemerkt tijdens het experiment:

1. wanneer we zout hebben toegevoegd zakken de bellen eerst en stijgen dan terug naar het oppervlak.
2. de hoeveelheid zout die we toevoegen, heeft invloed op de snelheid dat de bellen naar het oppervlak stijgen.
3. wanneer je er een extra stof aan toevoegt (vb sterretjes) heeft dit invloed op de reactiesnelheid van de bellen. Door de massa van de extra stof gaan de bellen langzamer naar het oppervlak stijgen.
4. de lengte en breedte van de vazen heeft invloed op de beweging van de bellen. Waneer je een brede vaas hebt, gaan de belletjes alle richtingen uit en met meerdere tegelijk. Bij een smalle vaas gaan de belletjes in 1 rechte lijn omhoog en ze stijgen ook 1 per 1 naar het oppervlak.
5. wanneer je de vloeistof opwarmt, vind de reactie sneller plaats. En blijft de reactie ook langer duren.
6. het toevoegen van een kleurstof heeft geen invloed op de reactie.

Ervaringen en opmerkingen

Het was een heel leerrijk project. Iedereen kent een lavalamp, maar bijna niemand weet hoe die juist werkt. Nu hebben wij met eenvoudig materiaal ontdekt hoe een lavalamp werkt. Het project is een goede manier om met tastbare elementen veel te leren over wetenschap.

 Verschillende soorten lavalampen.

Bron: http://www.michelkoene.nl/03snoezelen/images/MK-03-zienlavalamp.jpg

Zo zijn we te werk gegaan

Eerste experiment

We hebben een bekerglas gevuld met 10cm water, daarbij hebben we er 50ml zonnebloemolie bijgevoegd en daarna nog een druppeltje gele kleurstof. Na het toevoegen van de kleurstof hebben we er zout bijgevoegd.

Waarneming: na het toevoegen van het zout, zakten de belletjes die gevormd werden door de olie en het kleurstof naar beneden. En daarna keerden ze terug naar het oppervlak.

Tweede experiment

Bij het tweede experiment hebben we een langwerpige maatbeker gebruikt. Deze hebben we volledig gevuld met water. Daarbij voegden we een druppeltje rode vloeistof aan toe. We hebben er ook gouden sterretjes bijgevoegd. Daarna hebben we zout toegevoegd.

Waarneming: door de massa van de sterretjes daalden de bellen langzamer en stijgen ze ook langzamer terug naar het oppervlak..

Derde experiment

Hiervoor hebben we een bunsenbrander gebruikt. We hebben een bekerglas gevuld met water en daar een druppeltje groene en gele kleurstof aan toegevoegd. We hebben het bekerglas verwarmd en een grote hoeveelheid zout aan toegevoegd. Wij hebben gemerkt dat wanneer je er meer zout aan toevoegt en de vloeistof opwarmt dat er een snellere reactie is. De belletjes gaan sneller omhoog. We hebben ook gemerkt dat het geen verschil maakt of je er nu 1 of 2 kleuren van de kleurstof aan toevoegt.

Vierde experiment

Bij dit experiment hebben we een speciale vaas gebruikt (zie figuur) we hebben hierbij geen kleurstof toegevoegd, maar enkel sterretjes. Wanneer je er zout op strooit gaan de sterretjes naar beneden. Het zout blijft op de bodem liggen en de sterretjes gaan in de bel terug naar boven. De belletjes gaan trager omhoog, door het gewicht van de sterretjes.

Vijfde experiment

Voor het voorlaatste experiment hebben we een maatcilinder van 100 ml gevuld. Daarbij hebben we 50ml olie en een druppel rode kleurstof aan toegevoegd. De belletjes reageren sneller doordat er een mindere hoeveelheid water is en dezelfde hoeveelheid olie zoals bij de andere proefjes. De belletjes gaan in een rechte lijn naar boven, bij de andere proeven gingen de belletjes in alle richtingen omdat de vaas breder was.

Zesde experiment

Bij het laatste experiment hebben we een vaas gebruikt die vanonder smal is en breder wordt naar boven. (zie figuur) We hebben een groene kleurstof gebruikt en een grote hoeveelheid olie. We hebben waargenomen, dat doordat de vaas onderaan smaller is dat de belletjes maar 1 per 1 naar boven gaan. Ze stijgen eerst in een rechte lijn en gaan alle richtingen uit wanneer de vaas breder wordt.

Besluit

Wat hebben we opgemerkt tijdens het experiment:

1. wanneer we zout hebben toegevoegd zakken de bellen eerst en stijgen dan terug naar het oppervlak.
2. de hoeveelheid zout die we toevoegen, heeft invloed op de snelheid dat de bellen naar het oppervlak stijgen.
3. wanneer je er een extra stof aan toevoegt (vb sterretjes) heeft dit invloed op de reactiesnelheid van de bellen. Door de massa van de extra stof gaan de bellen langzamer naar het oppervlak stijgen.
4. de lengte en breedte van de vazen heeft invloed op de beweging van de bellen. Waneer je een brede vaas hebt, gaan de belletjes alle richtingen uit en met meerdere tegelijk. Bij een smalle vaas gaan de belletjes in 1 rechte lijn omhoog en ze stijgen ook 1 per 1 naar het oppervlak.
5. wanneer je de vloeistof opwarmt, vind de reactie sneller plaats. En blijft de reactie ook langer duren.
6. het toevoegen van een kleurstof heeft geen invloed op de reactie.

Ervaringen en opmerkingen

Het was een heel leerrijk project. Iedereen kent een lavalamp, maar bijna niemand weet hoe die juist werkt. Nu hebben wij met eenvoudig materiaal ontdekt hoe een lavalamp werkt. Het project is een goede manier om met tastbare elementen veel te leren over wetenschap.